Prawa pacjenta, Karta Praw Pacjenta :: Kardioserwis PL

KARTA PRAW PACJENTA

Podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r.
- Dz.U. Nr 78, poz. 483

      określone w ustawach:
      z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 , z 1992 r. Nr 62, poz.
      315, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z 19995 r. Nr 138, poz. 682, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr
      104, poz. 661, Nr 121, poz. 769 i Nr 158, poz. 1041 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz.
      756),
      z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111, poz. 535, z 1997 r. Nr 88,
      poz. 554 i Nr 113, poz. 731,
      z dnia 26 października 1995 r. o pobieraniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (Dz.U. Nr
      138, poz. 682),
      z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. Nr 91, poz. 410 oraz z 1998 r. Nr 106,
      poz. 668),
      z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz.U. Nr 28, poz. 28 i Nr 88, poz. 554 oraz z 1998 r. Nr
      106, poz. 668).

 I. Prawa pacjenta wynikające z bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji

      1. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia - art. 68 ust. 1.

      2. Każdy obywatel ma prawo do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze
      środków publicznych, na warunkach i w zakresie określonych w ustawie - art. 68 ust. 2.

 II. Prawa pacjenta w zakładzie opieki zdrowotnej, o których stanowi ustawa o zakładach opieki
 zdrowotnej z 1991 r.

      1. Pacjent zgłaszający się do zakładu opieki zdrowotnej ma prawo do natychmiastowego udzielenia
      mu świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia, niezależnie od okoliczności -
      art. 7.

      2. Pacjent w zakładzie opieki zdrowotnej ma prawo do:

           1) świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej, a w sytuacji
           ograniczonych możliwości udzielenia odpowiednich świadczeń - do korzystania z rzetelnej,
           opartej na kryteriach medycznych procedury ustalającej kolejność dostępu do świadczeń - art.
           19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1, pkt 1 i art. 26,

           2) udzielania mu świadczeń zdrowotnych przez osoby uprawnione do ich udzielania, w
           pomieszczeniach i przy zastosowaniu urządzeń odpowiadających określonym wymaganiom
           fachowym i sanitarnym - art. 9 ust. 1 i art. 10,

           3) informacji o swoim stanie zdrowia - art. 19 ust. 1 pkt 2,

           4) wyrażenia zgody albo odmowy na udzielenie mu określonych świadczeń zdrowotnych, po
           uzyskaniu odpowiedniej informacji - art. 19 ust. 1 pkt 3,

           5) intymności i poszanowania godności w czasie udzielania świadczeń zdrowotnych - art. 19
           ust. 1 pkt 4,

           6) udostępniania mu dokumentacji medycznej lub wskazania innej osoby, której dokumentacja
           ta może być udostępniana - art. 18 ust. 3 pkt 1,

           7) zapewnienia ochrony danych zawartych w dokumentacji medycznej dotyczącej jego osoby -
           art. 18 ust. 2,

           8) dostępu do informacji o prawach pacjenta - art. 19 ust. 6.

 a ponadto, w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób wymagających całodobowych lub
 całodziennych świadczeń zdrowotnych np. w szpitalu, sanatorium, zakładzie leczniczo-opiekuńczym, pacjent
 przyjęty do tego zakładu ma prawo do:

      1) zapewnienia mu:

           a) środków farmaceutycznych i materiałów medycznych - art. 20 ust. 1 pkt 2 i art. 26,

           b) pomieszczenia i wyżywienia odpowiedniego do stanu zdrowia - art. 20 ust. 1 pkt 3 i art. 26,

           c) opieki duszpasterskiej - art. 19 ust. 3 pkt 3,

      2) dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez osobę bliską lub inną osobę wskazaną przez
      siebie - art. 19 ust. 3 pkt 1,

      3) kontaktu osobistego , telefonicznego lub korespondencyjnego z osobami z zewnątrz - art. 19 ust. 3
      pkt 2,

      4) wskazania osoby lub instytucji, którą zakład opieki zdrowotnej obowiązany jest powiadomić o
      pogorszeniu się stanu zdrowia pacjenta powodującego zagrożenie życia albo w razie jego śmierci -
      art. 20 ust. 2 i art. 26,

      5) wyrażenia zgody albo odmowy na umieszczenie go w tym zakładzie opieki zdrowotnej - art. 21 ust.
      1 i art. 26,

      6) wypisania z zakładu opieki zdrowotnej na własne żądanie i uzyskania od lekarza informacji o
      możliwych następstwach zaprzestania leczenia w tym zakładzie - art. 22 ust. 1 i 3 oraz art. 26,

      7) udzielenia mu niezbędnej pomocy i przewiezienia go do innego szpitala, w sytuacji gdy pomimo
      decyzji uprawnionego lekarza o potrzebie niezwłocznego przyjęcia do szpitala nie może być do tego
      szpitala przyjęty - art. 21.

 

      3. Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych pogotowia ratunkowego w razie wypadku, urazu,
      porodu, nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia powodującego zagrożenie życia
      - art. 28.

 III. Prawa pacjenta określone w ustawie o zawodzie lekarza z 1996 roku.

 Pacjent ma prawo do:

      1. udzielania mu świadczeń zdrowotnych przez lekarza, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy
      medycznej, dostępnymi lekarzowi metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania leczenia chorób,
      zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością - art. 4,

      2. uzyskania od lekarza pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby
      spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju
      zdrowia, oraz w innych przypadkach nie cierpiących zwłoki --art. 30,

      3. uzyskania od lekarza przystępnej informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych
      oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich
      zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu - art. 31 ust. 1,

      4. zażądania od lekarza informacji o swoim stanie zdrowia i o rokowaniu  wówczas, gdy sądzi, że
      lekarz ogranicza mu informację z uwagi na jego dobro - art. 31 ust. 4,

      5. decydowania o osobach, którym lekarz może udzielać informacji, o których mowa w pkt 3 - art. 31
      ust. 2,

      6. wyrażenia żądania aby lekarz nie udzielał mu informacji, o których mowa w pkt 3 - art. 31 ust. 3,

      7. niewyrażenia zgody na przeprowadzenie przez lekarza badania lub udzielenia mu innego
      świadczenia zdrowotnego - art. 32 ust. 1,

      8. wyrażenia zgody albo odmowy na wykonanie mu zabiegu operacyjnego albo zastosowania wobec
      niego metody leczenia lub diagnostyki stwarzającej podwyższone ryzyko; w celu podjęcia przez
      pacjenta decyzji lekarz musi udzielić mu informacji, o której mowa w pkt 3 - art. 34 ust. 1 i 2,

      9. uzyskania od lekarza informacji jeżeli w trakcie wykonywania zabiegu, bądź stosowania określonej
      metody leczenia lub diagnostyki, w związku z wystąpieniem okoliczności stanowiących zagrożenie dla
      życia lub zdrowia pacjenta, lekarz dokonał zmian w ich zakresie - art. 35 ust. 2,

      10. poszanowania przez lekarza jego intymności i godności osobistej - art. 36 ust. 1,

      11. wyrażania zgody albo odmowy na uczestniczenie przy udzielaniu mu świadczeń zdrowotnych osób
      innych niż personel medyczny niezbędny ze względu na rodzaj świadczeń - art. 36 ust. 1 i 2,

      12. wnioskowania do lekarza o zasięgnięcie przez niego opinii właściwego lekarza specjalisty lub
      zorganizowania konsylium lekarskiego - art. 37,

      13. dostatecznie wcześniejszego uprzedzenia go przez lekarza o zamiarze odstąpienia od jego leczenia
      i wskazania mu realnych możliwości uzyskania określonego świadczenia zdrowotnego u innego lekarza
      lub w zakładzie opieki zdrowotnej - art. 38 ust, 2,

      14. zachowania w tajemnicy informacji związanych z nim a uzyskanych przez lekarza w związku z
      wykonywaniem zawodu - art. 40 ust, 1,

      15. uzyskania od lekarza informacji o niekorzystnych dla niego skutkach, w przypadku wyrażenia zgody
      na ujawnienie dotyczących go informacji, będących w posiadaniu lekarza - art. 40 ust. 2 pkt 4,

      16. wyrażania zgody lub odmowy na podawanie przez lekarza do publicznej wiadomości danych
      umożliwiających identyfikację pacjenta - art. 40 ust. 4,

 a ponadto pacjent, który ma być poddany eksperymentowi medycznemu ma prawo do:

      1. wyrażenia zgody lub odmowy na udział w eksperymencie medycznym po uprzednim
      poinformowaniu go przez lekarza o celach, sposobach i warunkach przeprowadzenia eksperymentu,
      spodziewanych korzyściach leczniczych lub poznawczych, ryzyku oraz o możliwościach cofnięcia zgody
      i  odstąpienia od udziału w eksperymencie w każdym jego stadium - art. 24 ust. 1,  art. 25 ust. 1 i art.
      27 ust. 1,

      2. poinformowania go przez lekarza o niebezpieczeństwie dla zdrowia i życia jakie może spowodować
      natychmiastowe przerwanie eksperymentu - art. 24 ust. 2,

      3. cofnięcia zgody na eksperyment medyczny w każdym stadium eksperymentu - art. 27 ust. 1,

 IV. Prawa pacjenta określone w ustawie o zawodzie pielęgniarki i położnej z 1996 r.

 Pacjent ma prawo do:

      1. udzielania mu świadczeń zdrowotnych przez pielęgniarkę, położną, posiadającą prawo wykonywania
      zawodu, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, dostępnymi jej metodami i środkami, zgodnie z
      zasadami etyki zawodowej oraz ze szczególną starannością - art. 18,

      2. udzielenia mu pomocy przez pielęgniarkę, położną, zgodnie z posiadanymi przez nią kwalifikacjami,
      w każdym przypadku niebezpieczeństwa utraty przez niego życia lub poważnego uszczerbku na jego
      zdrowiu - art. 19,

      3. uzyskania od pielęgniarki, położnej informacji o jego prawach - art. 20 ust. 1,

      4. uzyskania od pielęgniarki, położnej informacji o swoim stanie zdrowia, w zakresie związanym ze
      sprawowaną przez pielęgniarkę, położną, opieką pielęgnacyjną - art. 20 ust. 2,

      5. zachowania w tajemnicy informacji związanych z nim, a uzyskanych przez pielęgniarkę, położną w
      związku z wykonywaniem zawodu - art. 21 ust. 1,

      6. wyrażania zgody lub odmowy na podawanie przez pielęgniarkę, położną do publicznej wiadomości
      danych umożliwiających identyfikację pacjenta - art. 21 ust. 4.

 V. Prawa pacjenta określone w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego z 1994 r.

 Pacjent z zaburzeniami psychicznymi, chory psychicznie lub upośledzony umysłowo ma prawo do:

      1. bezpłatnych świadczeń zdrowotnych udzielanych mu przez publiczne zakłady psychiatrycznej opieki
      zdrowotnej - art. 10 ust. 1,

      2. bezpłatnych leków i artykułów sanitarnych oraz pomieszczenia i wyżywienia, jeżeli przebywa w
      szpitalu psychiatrycznym będącym publicznym zakładem opieki zdrowotnej - art. 10 ust. 2,

      3. zapewnienia mu rodzaju metod postępowania leczniczego właściwych nie tylko z uwagi na cele
      zdrowotne, ale także ze względu na interesy oraz inne jego dobro osobiste i dążenie do jego poprawy
      zdrowia w sposób najmniej dla pacjenta uciążliwy - art. 12,

      4. porozumiewania się bez ograniczeń z rodziną i innymi osobami, w przypadku gdy przebywa w
      szpitalu psychiatrycznym albo w domu pomocy społecznej - art. 13,

      5. wystąpienia o okresowe przebywanie poza szpitalem bez wypisywania go z zakładu - art. 14,

      6. uprzedzenia go o zamiarze zastosowania wobec niego przymusu bezpośredniego; dopuszczenie
      zastosowania tego środka wobec pacjenta musi wynikać z ustawy - art. 18,

      7. uprzedzenia o zamiarze przeprowadzenia badania psychiatrycznego bez jego zgody oraz podania
      przyczyn takiej decyzji; badanie takie może być przeprowadzone, jeżeli zachowanie pacjenta wskazuje
      na to, że z powodu zaburzeń psychicznych może zagrażać bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub
      zdrowiu innych osób, bądź nie jest zdolny do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych  - art. 21
      ust. 1 i 2,

      8. wyrażenia zgody lub odmowy na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego, z wyłączeniem sytuacji, gdy
      przepisy ustawy dopuszczają przyjęcie do szpitala psychiatrycznego bez zgody pacjenta  - art. 22 ust.
      1 i art. 23, 24 oraz 29,

      9. poinformowania i wyjaśnienia mu przez lekarza przyczyny przyjęcia do szpitala psychiatrycznego w
      sytuacji, gdy nie wyraził na to zgody oraz uzyskania informacji o przysługujących mu w tej sytuacji
      prawach - art. 23 ust. 3,

      10. cofnięcia uprzednio wyrażonej zgody na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego - art. 28,

      11. niezbędnych czynności leczniczych mających na celu usunięcie przyczyny przyjęcia go do szpitala
      bez jego zgody i zapoznania go z planowanym postępowaniem leczniczym - art. 33 ust. 1 i 2,

      12. wypisania ze szpitala psychiatrycznego, jeżeli przebywa w nim bez wyrażenia przez siebie zgody,
      jeżeli ustały przyczyny jego przyjęcia i pobytu w szpitalu psychiatrycznym bez takiej zgody - art. 35 ust.
      1,

      13. pozostania w szpitalu w sytuacji, o której mowa w pkt 17, za swoją później wyrażoną zgodą, jeżeli
      w ocenie lekarza, jego dalszy pobyt w tym szpitalu jest celowy - art. 35 ust. 2,

      14. złożenia, w dowolnej formie, wniosku o nakazania wypisania go ze szpitala psychiatrycznego - art.
      36 ust. 1,

      15. wystąpienia do sądu opiekuńczego o nakazanie wypisania ze szpitala psychiatrycznego, po
      uzyskania odmowy wypisania ze szpitala na wniosek, o którym mowa w pkt 19 - art. 36 ust. 3,

      16. informacji o terminie i sposobie złożenia wniosku do sądu opiekuńczego, o którym mowa w pkt 20
      - art. 36 ust. 3,

      17. złożenia wniosku o ustanowienie kuratora, jeżeli przebywając w szpitalu psychiatrycznym
      potrzebuje pomocy do prowadzenia wszystkich swoich spraw, albo spraw określonego rodzaju - art.
      44 ust. 1,

 oraz ma prawo do tego, aby osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy zachowały w tajemnicy
 wszystko co go dotyczy, a o czym powzięły wiadomość wykonując czynności wynikające z ustawy- art. 50 ust.
 1.

 VI. Prawa pacjenta określone w ustawie o pobieraniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i
 narządów z 1995 r.:

      1. Pacjent ma prawo do:

           1) wyrażenia i cofnięcia w każdym czasie sprzeciwu na pobranie po jego śmierci komórek,
           tkanek i narządów- art. 4 i art. 5 ust. 1-4,

           2) dobrowolnego wyrażenia przed lekarzem zgody na pobranie od niego za życia komórek,
           tkanek lub narządów w celu ich przeszczepienia określonemu biorcy, jeżeli ma pełną zdolność
           do czynności prawnych - art. 9 ust. 1 pkt 7,

           3) ochrony danych osobowych dotyczących dawcy/biorcy przeszczepu i objęcia ich tajemnicą -
           art. 12 ust. 1.

      2. Pacjent mający być  biorcą ma prawo do umieszczenia go na liście osób oczekujących na
      przeszczepienie komórek, tkanek i narządów i być wybrany jako biorca w oparciu o kryteria medyczne
      - art. 13.

Źródło: strona NFZ, 2002-10-01
aktualizacja: 2005-12-09