Arytmia serca :: Kardioserwis PL

Arytmia serca - zaburzenia rytmu serca, bradykardia, tachykardia, skurcze dodatkowe

Co to jest arytmia serca?

Arytmia jest to zaburzenie pracy serca polegające na jej przyśpieszeniu, zwolnieniu lub nieregularności. Czasami arytmia serca jest banalnym problemem, jednak nierzadko związana z poważnymi konsekwencjami, nawet zagrażającymi życiu. Arytmia spowodowana jest najczęściej chorobą niedokrwienną serca, chorobą zastawek serca, przez nadciśnienie tętnicze, zwyrodnieniem serca, wadami wrodzonymi, zaburzeniami poziomu elektrolitów („soli mineralnych”) we krwi lub przedawkowaniem leków. Groźna arytmia powstaje także na podłożu genetycznym - tzw kanałopatie.

Arytmia serca może być napadowa (pojawia się okresowo) lub długotrwała (utrzymująca się przez długi czas). Wraz z wiekiem zwiększa się ryzyko wystąpienia arytmii. Jest ono wielokrotnie większe u osób z tzw. czynnikami ryzyka, do których zaliczamy: palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, podwyższony poziom cholesterolu, występowanie chorób serca u członków rodziny (rodzice, rodzeństwo).

Prawidłowo, bez wykonywania wysiłku, serce pracuje miarowo (równo) z częstością od 60 do 100 uderzeń na minutę. U osób zdrowych będzie ono wykonywać około 60 uderzeń na minutę w spoczynku, przy niewielkich wysiłkach około 100 uderzeń na minutę, przy dużych wysiłkach (gimnastyka) około 130 uderzeń na minutę, a przy bardzo dużych wysiłkach (np. forsowne bieganie) nawet 180 uderzeń na minutę i więcej.

UWAGA! U osób uprawiających sport serce może pracować wolniej i uderzać około 40-50 razy na minutę (podczas spoczynku) i jest to prawidłowe. W czasie snu serce oczywiście pracuje trochę wolniej, niż w ciągu dnia. Wiele leków ma wpływ na czynność serca  np. beta-blokery, większość antagonistów wapnia (leki często stosowane w chorobach serca). Niektóre powodują zwolnienie pracy serca, a inne, np. leki rozkurczające oskrzela stosowane w astmie, przyśpieszają pracę serca.

Arytmia serca - najczęstsze postacie:

1) dodatkowe skurcze komorowe i nadkomorowe.

2) tachykardia zatokowa.

3) bradykardia.

4) migotanie przedsionków.

5) częstoskurcz nadkomorowy i częstoskurcz komorowy.

Najgroźniejsza arytmia to migotanie komór. Prowadzi ona do zatrzymania krążenia („akcji serca”) i zgonu, jeśli w odpowiednim czasie nie zastosuje się defibrylacji elektrycznej.

Arytmia serca - objawy:

Zaburzenia rytmu serca (arytmia serca) mogą być odczuwane w różny sposób, a czasami mogą nie wywoływać żadnych dolegliwości. Najczęściej arytmia serca powoduje tzw. kołatania serca. Przez pacjentów określane są jako uczucie szybkiego bądź niemiarowego bicia serca. Często skarżą się oni też na zwolnione lub „mocne” bicie serca. Z kolei tzw. skurcze dodatkowe polegają na uczuciu „przeskakiwania” w klatce piersiowej, „zatrzymywania się” serca na chwilę lub kłucia w okolicy serca. Arytmia serca może spowodować osłabienie, duszność, ból w klatce piersiowej, uczucie gorąca, może tez obudzić ze snu. Groźna arytmia serca (bardzo szybka lub bardzo wolna) może być przyczyną zasłabnięć prowadzących do utraty przytomności. Może to doprowadzić do groźnego upadku, potłuczenia lub złamania, a także do zatrzymania pracy serca i w konsekwencji do śmierci.

Arytmia serca - następstwa:

Zaburzenia rytmu serca mogą znacznie obniżać jakość życia, powodować poważne powikłania i przyczyniać się do przedwczesnej śmierci. W wielu przypadkach można jednak temu zapobiec, lub znacznie poprawić jakość życia, wcześnie rozpoznając przyczynę arytmii i podejmując właściwe leczenie oraz zdrowy styl życia!

Arytmia serca - badania:

- U każdej osoby, u której została stwierdzona arytmia serca, należy poznać jej przyczynę. Oprócz dokładnego badania lekarskiego należy więc wielokrotnie powtarzać badanie EKG.
- W celu oceny stanu serca i płuc wykonuje się badania: RTG klatki piersiowej i ECHO serca.
- W celu uchwycenia napadowych (krótkotrwałych i ustępujących) zaburzeń rytmu serca należy powtarzać do skutku EKG metodą Holtera. Można też zastosować rejestrator zdarzeń lub Mobile-Holtera.
- W przypadku podejrzenia lub stwierdzenia choroby niedokrwiennej serca należy rozważyć test wysiłkowy i koronarografię.
- U osób przyjmujących leki moczopędne trzeba okresowo sprawdzać poziom tzw. elektrolitów, a zwłaszcza potasu, gdyż przy jego zachwianiu mogą wystąpić groźne zaburzenia.
- Okresowo należy sprawdzać funkcję nerek (badanie moczu, kreatynina w surowicy), gdyż jest to bardzo ważne dla ustalenia bezpiecznych dawek leków.
- W przypadku utrwalonego migotania przedsionków leczonego lekami przeciwkrzepliwymi należy okresowo kontrolować parametry krzepnięcia krwi.
- W przypadku nawracających częstoskurczy nadkomorowych lub komorowych, konieczna jest konsultacja w specjalistycznym ośrodku kardiologicznym celem zakwalifikowania do badania elektrofizjologicznego.

Arytmia serca - leczenie:

Podjęcie leczenie i jego intensywność zależy od typu zaburzenia rytmu serca jak i od jego objawów i potencjalnych konsekwencji. Lekarz ma za zadanie stwierdzić czy arytmia serca jest łagodna, potencjalnie złośliwa czy złośliwa.

Arytmia serca najlepiej poddaje się leczeniu, jeśli u jej podłoża leży usuwalna przyczyna (leczenie zabiegowe choroby niedokrwiennej serca czy choroby zastawek, leczenie nadciśnienia tętniczego, zaburzeń hormonalnych i innych). Bardzo ważna jest zmiana stylu życia! Należy prawidłowo się odżywiać, o ile to możliwe utrzymywać wagę ciała w prawidłowych granicach. Bezwzględnie należy zaprzestać palenia papierosów czy fajki. Dotyczy to również członków rodziny! Należy leczyć współistniejące choroby takie jak: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, podwyższony cholesterol i inne. Pod kontrolą lekarza należy dostosować rodzaj i intensywność wysiłku fizycznego.

Arytmia serca - leki najczęściej podawane w leczeniu:
- Amiodaron – bardzo skuteczny, ale wywołujący wiele działań ubocznych. Być może zastąpi go wprowadzany obecnie dronedaron.
- Beta-blokery –  zwłaszcza u ludzi z chorobą niedokrwienną serca lub nadciśnieniem tętniczym.
- Antagoniści wapnia – wygodne, ale mniej skuteczne. Leki te wywołują niewiele istotnych skutków ubocznych.
- Propafenon – u niektórych chorych z migotaniem przedsionków.
- Glikozydy – u nielicznych chorych z szybkim migotaniem przedsionków.
- Inne – indywidualnie dostosowane dla potrzeb każdego pacjenta.

Arytmia serca - leczenie zabiegowe:
- kardiowersja elektryczna,
- leczenie zabiegowe choroby niedokrwiennej serca,
- operacje zastawek serca,
- ablacja RF,
- wszczepienie rozrusznika serca lub kardiowertera-defibrylatora.


Arytmia serca - co robić gdy...

- zostanie rozpoznana arytmia serca? Należy poprosić lekarza rodzinnego o skierowanie do specjalisty kardiologa.
- pomimo leczenia arytmia serca nawraca? Warto skonsultować się w specjalistycznym ośrodku kardiologicznym.
-  arytmia serca powtarza się często? Należy poprosić lekarza o dokładny instruktaż jak radzić sobie z arytmią w domu. Niektóre postacie np. napadowe migotanie przedsionków mogą ustąpić po zażyciu dodatkowej tabletki i położeniu się na kilka godzin.
- arytmia serca pojawia się bardzo rzadko? Czasami bardzo trudno ustalić rodzaj arytmii, zwłaszcza gdy występuje ona sporadycznie i trwa krótko. Najważniejsze jest wykonanie EKG w trakcie jej trwania, dlatego też należy wezwać lekarza lub pogotowie dysponujące takim aparatem. Można również samemu udać się (o ile stan na to pozwala) do najbliższej przychodni, izby przyjęć lub gabinetu.
- arytmia serca powoduje bardzo niepokojące objawy (duszność, słyszalne bulgotanie w klatce piersiowej, widoczne zasinienie twarzy, zasłabnięcie, utrata przytomności)? Należy natychmiast wezwać pogotowie.
- leki są za drogie? Warto poprosić lekarza, żeby zapisał tańsze ich odpowiedniki. Istnieje bardzo duży wybór leków, a lekarz kierując się dobrem pacjenta zapisuje jak najlepsze lekarstwa, które są jednak droższe od starszych poprzedników).
- chcemy wyjechać na wycieczkę, wczasy? Należy zapytać lekarza czy nie jest to zbyt ryzykowne. Na pewno trzeba zaopatrzyć się w zapas leków i sprawdzić czy istnieje możliwość otrzymania pomocy lekarskiej w miejscu, do którego się udajemy. Warto mieć przy sobie telefon komórkowy.

Arytmia serca - o co pytać lekarza?

- O stan zaawansowania choroby i jakie ryzyko niesie ze sobą rozpoznana arytmia serca. Należy wiedzieć jak duży wysiłek fizyczny można wykonać w miarę bezpiecznie.
- O ewentualne badania dodatkowe: EKG, ECHO, koronarografię.
- O możliwość leczenia zabiegowego. Jest to najskuteczniejsza metoda leczenia w przypadku, gdy arytmia serca powodowana jest chorobą niedokrwienną serca lub chorobą zastawek serca.
- O ewentualne działania uboczne przepisywanych leków. Każdy lek może wywoływać różne skutki uboczne. Należy poinformować lekarza o wszystkich swoich chorobach i dolegliwościach choćby wydawały się bez związku z chorobą serca. Przyjmowane leki mogą mieć zły wpływ na te stany.
- O poziom cholesterolu, cukru, ciśnienie tętnicze krwi. Są to czynniki ryzyka wymagające leczenia w razie podwyższonych wartości.
- O dietę. Bardzo ważne jest prawidłowe odżywianie się w celu utrzymania prawidłowych wartości poziomu cholesterolu, cukru oraz  ciśnienia tętniczego krwi.
- O ewentualne leczenie uzależnienia od nikotyny. Dostępne są leki wspomagające rzucanie palenia..


Arytmia serca - co trzeba wiedzieć?

- Arytmia serca ma wiele postaci i wiele z nich można leczyć skutecznie. Najlepiej zrobi to specjalista kardiolog.
- W niektórych przypadkach niewiele jednak można zrobić. Medycyna szybko się rozwija, więc może wkrótce znajdzie lekarstwo.
- Należy dostosować wielkość wysiłku fizycznego. Jego rodzaj i intensywność należy ustalić z lekarzem.
- Obecnie szczepienie przeciwko WZW B (żółtaczka zakaźna typu B) przed zabiegami nie jest finansowane przez NFZ. Warto się jednak szczepić na własny koszt, nawet jeśli się nie choruje. Daje to zabezpieczenie w przypadku niespodziewanego zabiegu bądź badania inwazyjnego. Nie trzeba wtedy czekać wymaganych sześciu tygodni na skuteczność szczepienia.
- Dostępnych jest obecnie bardzo wiele leków. Każdy ma prawo prosić lekarza o zapisanie tańszych lub droższych specyfików. Sok grejpfrutowy jest zakazany dla pacjentów przyjmujących wiele różnych leków.
- Chorzy z wydłużeniem odstępu QT szczególnie muszą uważać na zażywane leki, wspomniany wyżej sok grejpfrutowy, wysiłek fizyczny i inne bodźce, które mogą spowodować, że wystąpi arytmia serca.
- Apteki mają obowiązek informować o tańszych odpowiednikach oraz wydać je zamiennie na żądanie. Wiele leków jest produkowanych przez licznych producentów krajowych i zagranicznych, a ceny różnią się często znacznie.
- Apteki narzucają różne marże. Warto sprawdzić cenę leków w kilku aptekach przed wykupieniem recept.
Grypa u osób z chorobami układu krążenia częściej prowadzi do powikłań, dlatego szczepionka przeciw tej infekcji zalecana jest u tych chorych  co roku.

· Arytmia? kliknij tutaj aby znaleźć kardiologa

Piotr Bręborowicz, 2002 02.20
aktualizacja: 2012-03-25