Ciśnienie tęnicze krwi

Ciśnienie tętnicze krwi to nacisk jaki wywiera krew na ściany tętnic. Mierząc ciśnienie tętnicze podaje się dwie wartości: ciśnienie tętnicze skurczowe i rozkurczowe.

Ciśnienie tętnicze skurczowe jest wyższe i generowane jest w czasie skurczu serca, a rozkurczowe w czasie jego rozkurczu.

Prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi mierzone w gabinecie lekarskim jest niższe niż 140/90 mmHg (140 to ciśnienie skurczowe, 90 to rozkurczowe). Dla cukrzyków <130/80.

Dla samodzielnych pomiarów domowych granica ta jest niższa (efekt „białego fartucha” w gabinecie lekarskim) i wynosi 135/85.

Średnia ciśnienia w ciągu całej doby mierzona automatycznymi aparatami do całodobowej oceny ciśnienia powinna być niższa niż 125/80.

Ciśnienie tętnicze krwi należy mierzyć na lewym ramieniu u osób praworęcznych, a na prawym u leworęcznych. Pomiar ciśnienia powinien być wykonywany w wyciszonym pomieszczeniu, w pozycji siedzącej lub leżącej, po co najmniej 5 minutowym odpoczynku (po większych wysiłkach 15 minut). Ręka powinna być oparta na stole lub łóżku, nie powinno się jej trzymać w powietrzu.

Ciśnienie tętnicze krwi należy mierzyć przy użyciu sprawnego (okresowo kontrolowanego) ciśnieniomierza. Aby pomiar był prawidłowy trzeba stosować się do wskazówek lekarza (najlepiej udać się do niego z zakupionym aparatem do pomiaru i poprosić o przeszkolenie). Na pół godziny przed pomiarem nie powinno się pić kawy ani palić tytoniu.

Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się, jeśli kilkakrotnie wartość prawidłowo zmierzonego ciśnienia skurczowego lub rozkurczowego krwi przekroczy górną granicę normy (minimum 2 razy powyżej górnej granicy).

Przewlekłe niedociśnienie (niskie ciśnienie) to stan, gdy ciśnienie skurczowe niższe jest od wartości 90-100 mmHg oraz gdy jest ono nieprzyjemnie odczuwane przez chorego. Pojawia się zmęczenie, senność, bóle głowy itp. Stan ten z reguły nie stanowi zagrożenia dla chorego, ale jest oporny na leczenie.

Tabela prawidłowych wartości ciśnienia tętniczego krwi dla pomiarów gabinetowych oraz podział nadciśnienia tętniczego wg Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2007r (Za oceanem obowiązuje nieco prostszy podział nadciśnienia zgodny z raportem JNC VII):

ESC – zmodyfikowane JNC VI Wartości podane w mmHg
ciśnienie tętnicze krwi skurczowe
ciśnienie tętnicze krwi  rozkurczowe
 
Optymalne ciśnienie tętnicze krwi
 < 120
 < 80
 
Prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi
 120-129
 80-84
 
Wysokie prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi 
 130 -139
 <85-89
 
Nadciśnienie tętnicze
Łagodne
 140-159
 90-99
 
Umiarkowane nadciśnienie tętnicze 
 160-179
 100-109
 
Ciężkie nadciśnienie tętnicze
 > =180
 > =110
 
Izolowane skurczowe nadciśnienie tętnicze
 >=140
 <90
 

Piotr Bręborowicz 2001-09-29
aktualizacja: 2010-11-27