(PFO, Przetrwały), drożny otwór owalny :: Kardioserwis PL

Drożny otwór owalny – stan prawidłowy czy wada?

Otwór owalny to prawidłowa struktura zapewniająca przepływ krwi z ominięciem nieczynnych płuc w życiu płodowym (przed urodzeniem). Po urodzeniu otwór owalny zamyka się w ciągu 3 miesięcy u większości ludzi, jednak u około 30% pozostaje drożny.

Drożny otwór owalny (PFO, przetrwały otwór owalny) nie jest wadą serca, jednak może bardzo rzadko, w niesprzyjających warunkach być przyczyną powikłań zdrowotnych. Przetrwały otwór owalny może doprowadzić do tzw. zatorowości skrzyżowanej polegającej na przemieszczeniu się skrzepliny z układu żylnego przez drożny otwór owalny do układu tętniczego i spowodowaniu tam zatorowości, np. w mózgu, co prowadzi do udaru.

Przetrwały otwór owalny może też być odpowiedzialny za ciężki przebieg choroby dekompresyjnej u nurków (przedostanie się pęcherzyków gazu z układu żylnego do tętniczego i mózgu). W ostatnich latach drożny otwór owalny jest tematem badań nad postulowanym związkiem z migrenami.

Z kolei w przebiegu ciężkiego nadciśnienia płucnego przetrwały otwór owalny może czasowo łagodzić objawy prawokomorowej niewydolności serca działając jako swoisty zawór bezpieczeństwa.

Drożny otwór owalny uwidacznia się w przezprzełykowym badaniu ECHO serca (rzadko w przezklatkowym). W czasie badania wykonuje się też próbę przeciekową – po dożylnym podaniu kontrastu naczyniowego ocenia się ilość pęcherzyków kontrastu przechodzącego w czasie manewru Valsavy (parcie przeponą przy zamkniętej głośni) przez przetrwały otwór owalny z prawego przedsionka serca do lewego.

Przetrwały otwór owalny można zamykać nie tylko w czasie zabiegu kardiochirurgicznego, ale także drogą przezskórną instalując w nim specjalne zapinki (zwane też zatyczkami, korkami czy okluderami). Obecnie uważa się, że drożny otwór owalny wymaga zamknięcia tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia udaru mózgu o nieznanej przyczynie (zwłaszcza nawracającego). W wyjątkowych przypadkach można też rozważyć taki zabieg i zawodowych nurków głębinowych.

Piotr Bręborowicz, 2009-07-26
aktualizacja: 2010-11-27